Nowy rok na rynku pracy to nie tylko zmiana daty, ale przede wszystkim nowe wyzwania.
Fot. archiwum autora
Rynek pracy AD 2026
Wyzwania? Na pewno są to zmiany w Kodeksie Pracy, które wprowadzają wymóg podawania wysokości wynagrodzeń w ofertach pracy i neutralne pod względem płci nazwy stanowisk, zdecydowanie mniej środków z Funduszu Pracy na aktywizację bezrobotnych, potencjalny wpływ narzędzi AI na rynek zatrudnienia.
Dobre wieści? To na przykład dostęp do wysokiej jakości bezpłatnych szkoleń zawodowych.
Sytuacja na europejskim, krajowym i regionalnym rynku pracy
Eurostat, czyli europejska agenda odpowiedzialna za kontynentalne statystyki, opublikowała wyniki Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności za listopad 2025 roku, na podstawie których przedstawiana jest skala bezrobocia. Zgodnie z raportem Polska z wynikiem 3.2% wspólnie z Czechami zajęła drugie miejsce. Pod tym względem przed nami tylko Malta 3.1%. Przeciętne bezrobocie w Unii Europejskiej i Europejskim Obszarze Gospodarczym wyniosło 6,0%. Najwyższe odnotowano w Hiszpanii 10,4%, Finlandii 10,1% oraz Szwecji 9,0%.
Problemem w skali europejskiej jest bezrobocie osób młodych, które oszacowano na 15,1% w UE. Najwyższe odnotowano w Hiszpanii 25,0%, Szwecji 24,9% i Finlandii 22,6%. Najniższe zaś w Niemczech 6,8%, Królestwie Niderlandów 9,1% oraz 9,8% w Czechach. Polska z wynikiem 12,7% w pierwszej połowie stawki.[1]
Według szacunkowych danych, które opublikowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, stopa rejestrowanego bezrobocia wyniosła w Polsce na koniec 2025 roku 5,7%, co oznacza wzrost w porównaniu z danymi za listopad o 0,1%. Najniższy wynik odnotowano w województwie wielkopolskim 3,6%, a najwyższe w podkarpackim i warmińsko-mazurskim po 9,2%. Województwo świętokrzyskie z wynikiem 8,3% zajęło trzecie miejsce od końca ze wzrostem o 0,2% w porównaniu z listopadem. Oficjalne dane opublikuje Główny Urząd Statystyczny pod koniec stycznia.[2]
Sytuację w regionie na koniec listopada 2025 roku przedstawia „Komunikat o sytuacji społeczno-gospodarczej województwa świętokrzyskiego” opracowany przez Urząd Statystyczny w Kielcach. Regionalna stopa bezrobocia wynosiła wówczas 8,1%. Wciąż tylko w dwóch powiatach bezrobocie było niższe od przeciętnego w kraju – w powiecie buskim (4,8%) i w Kielcach (5,1% – spadek o 0,1% w porównaniu z październikiem 2025 roku). Najtrudniejsza sytuacja panowała w opatowskim (14,9%) i skarżyskim (14,6%). W otaczającym Kielce powiecie ziemskim stopa bezrobocia wyniosła zaś 7,1%.[3]
Barometr zawodów na 2026 rok
Prognoza zawodów deficytowych – czyli tych, w których brakuje rąk do pracy, oraz zawodów nadwyżkowych, czyli tych, w których kandydatur jest za dużo w stosunku do ofert, to nie tylko wskazówka, w jakim kierunku się rozwijamy. To też istotny element m.in. kryteriów dla udzielania wsparcia na kształcenie ustawiczne z Krajowego Funduszu Szkoleniowego.
Według Barometru zawodów najbardziej na kieleckim rynku brakuje lekarzy. Pozostałe zawody deficytowe to: betoniarze i zbrojarze, blacharze i lakiernicy samochodowi, brukarze, cieśle i stolarze budowlani, elektrycy i energetycy, kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, krawcy i pracownicy produkcji odzieży, lakiernicy, monterzy instalacji budowlanych, nauczyciele praktycznej nauki zawodu, nauczyciele przedmiotów zawodowych, operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych, operatorzy urządzeń dźwigowo-transportowych, piekarze, pracownicy służb mundurowych, psycholodzy i terapeuci, samodzielni księgowi, spawacze, ślusarze.
Mamy natomiast nadwyżkę specjalistów ds. badań społeczno-ekonomicznych i analizy danych oraz techników ekonomistów.[4]
Mniej środków z Funduszu Pracy
Rząd zadecydował, że w tym roku do urzędów pracy trafi zdecydowanie mniej środków z Funduszu Pracy na aktywizację osób bezrobotnych, a zatem m.in. na organizację staży, szkoleń, udzielanie dotacji na założenie własnej firmy lub refundację tworzonych miejsc pracy. Nie wyrównają tego środki z Europejskiego Funduszu Społecznego, a zatem o wsparcie finansowe z urzędów pracy będzie w 2026 roku o wiele trudniej niż dotychczas.
2 814 000 zł z Krajowego Funduszu Szkoleniowego dla Kielczan
Miejski Urząd Pracy w Kielcach dysponuje kwotą 2 814 000 zł na kształcenie ustawiczne pracodawców, pracowników a także osób samozatrudnionych. Ustalone przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej priorytety na 2026 rok przedstawiają się następująco:
- Poprawa zarządzania i komunikacji w firmie w oparciu o zasady przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi, rozwoju dialogu społecznego, partycypacji pracowniczej i wspierania integracji w miejscu pracy.
- Wsparcie rozwoju umiejętności i kwalifikacji w zawodach określonych jako deficytowe na danym terenie, tj. w powiecie lub w województwie.
- Wsparcie kształcenia ustawicznego w związku z zastosowaniem w firmach nowych procesów, technologii i narzędzi pracy, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, AI oraz tzw. umiejętności zielonych, zwłaszcza gdy powyższe czynniki stanowią zagrożenie utratą pracy.
- Wsparcie rozwoju umiejętności i kwalifikacji niezbędnych w sektorze usług zdrowotnych i opiekuńczych oraz wsparcie rozwoju umiejętności i kwalifikacji członków lub pracowników spółdzielni socjalnych oraz pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach społecznych wskazanych na liście/rejestrze przedsiębiorstw społecznych prowadzonym przez MRPiPS.
Bezpłatne szkolenia w Branżowych Centrach Umiejętności
W Polsce tworzone są obecnie Branżowe Centra Umiejętności, czyli nowoczesne jednostki edukacyjne, mające zapewnić m.in. profesjonalne szkolenia zawodowe dla uczniów, studentów, nauczycieli zawodu i osób dorosłych (po 25 roku życia). Docelowo powstanie 124 BCU. Na razie działa 61 takich placówek, z czego 6 w świętokrzyskim. Warto poznać ich ofertę. Wykaz na stronie Krajowego Planu Odbudowy: https://www.kpo.gov.pl/strony/branzowe-centra-umiejetnosci/
Na przykład w BCU dla reklamy, o wdzięcznej nazwie AdScool wciąż można skorzystać z wysokiej jakości bezpłatnych szkoleń zawodowych oferowanych w wersji stacjonarnej w Białymstoku i online. W ofercie zajęcia poświęcone sztuce negocjacji, sztucznej inteligencji w marketingu, tworzeniu dobrych treści reklamowych, a także e-commerce i digital marketingowi.[5] W przypadku zajęć stacjonarnych można liczyć na wyżywienie, zakwaterowanie i zwrot kosztów podróży.
System do zawierania umów o pracę
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uruchomiło serwis do zawierania umów o pracę online. Mogą z niego skorzystać obecnie:
- mikroprzedsiębiorcy i mali pracodawcy zatrudniający do 9 osób,
- rolnicy,
- osoby fizyczne,
- rodzice zawierający umowy z nianiami,
- pracownicy, zleceniobiorcy i nianie jako strona zatrudniana.
Jak informuje MRPiPS dzięki systemowi można:
- zawierać, zmieniać i rozwiązywać umowy takie jak umowa o pracę, umowa zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy uaktywniające, np. z nianią,
- korzystać z gotowych szablonów umów i dokumentów powiązanych — np. aneksów, wypowiedzeń, świadectw pracy,
- podpisywać dokumenty podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym,
- prowadzić i przechowywać dokumentację pracowniczą elektronicznie bez obowiązku jej przechowywania w formie papierowej.
System zapewnia też ciągły dostęp do dokumentów elektronicznych oraz możliwość zgłaszania pracowników i wykonawców do ubezpieczeń i opodatkowania przez ZUS i KAS.
Do systemu logujemy się na Praca.gov.pl przez profil Zaufany, e-dowód, aplikacja mObywatel, bankowość elektroniczna albo za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego.[6]
Zmiany w Kodeksie Pracy – widełki wynagrodzeń i neutralne płciowo nazwy stanowisk w ofertach
Zmiany jakie zaszły w Kodeksie Pracy mają dwa oblicza. Pierwsze to wymóg podawania w ofertach pracy wysokości wynagrodzeń (przynajmniej widełek). To krok w dobrą stronę, ponieważ, jak pokazują badania Pracuj.PL ta informacja znacznie zwiększa zainteresowanie ogłoszeniem, a zatem zyskują na tym wszyscy i pracodawcy chcący dotrzeć do osób zainteresowanych jak i kandydaci.
Natomiast wymóg neutralnych płciowo nazw stanowisk w ofertach to efekt inicjatywy posła Witolda Zembaczyńskiego, która nie została w mojej ocenie wystarczająco przenalizowano pod względem skutków. Co ważne, dotyczy to stanowisk, a nie zawodów, które, jak poinformowało MRPiPS w zarządzeniu z dnia 21 października 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy (Dz. U. z 12 listopada 2025 r. poz. 1534) nie mają płci i można stosować tradycyjne nazwy.
Obowiązujący zapis w Kodeksie Pracy brzmi: Art. 183ca § 3. Pracodawca zapewnia, aby ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący”. Niestety brakuje jednoznacznych wytycznych, jak go stosować. Odsyłam do artykułu Państwowej Inspekcji Pracy: https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/dyskryminujace-ogloszenia-o-prace
Wzrost płacy minimalnej
Na koniec, z kronikarskiego obowiązku, przypominam, że od 1 stycznia płaca minimalna wynosi 4806 zł (brutto), a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł (brutto). O wpływie AI w kolejnym artykule.
[1] https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-euro-indicators/w/3-08012026-ap – dostęp 15.01.2026 r.
[2] https://www.gov.pl/web/rodzina/bezrobocie-w-koncu-2025-roku-przedstawiamy-wstepne-dane – dostęp 15.01.2026 r.
[3] https://kielce.stat.gov.pl/opracowania-biezace/komunikaty-i-biuletyny/inne-opracowania/komunikat-o-sytuacji-spoleczno-gospodarczej-wojewodztwa-swietokrzyskiego-listopad-2025,6,178.html – dostęp 15.01.2026 r.
[4] https://barometrzawodow.pl/ – dostęp 15.01.2026 r.
[5] https://adscool.pl/ – dostęp 15.02.2026 r.
[6] https://www.gov.pl/web/rodzina/nowy-system-do-elektronicznego-zawierania-umow-juz-dziala – dostęp 15.01.2026 r.
Autor:
Zbigniew Brzeziński, lider grupy roboczej Edukacja i Kariera Sektorowej Rady ds. Kompetencji Sektora Komunikacji Marketingowej, specjalista w Miejskim Urzędzie Pracy w Kielcach.